کد خبر : 1006
تاریخ انتشار : دوشنبه 23 آوریل 2012 - 14:26
395 بازدید

بررسي انعكاس جايگاه زن در اجتماع ـ قبل و بعد از انقلاب‌ ـ در سايه سار ادبيات

بررسي انعكاس جايگاه زن در اجتماع ـ قبل و بعد از انقلاب‌ ـ  در سايه سار ادبيات

بررسي انعكاس جايگاه زن در اجتماع ـ قبل و بعد از انقلاب‌ ـ  در سايه سار ادبيات اگر چه بخش بزرگي از تاريخ ادبيات ايران را شاعران و نويسندگان مرد رقم زده  اند  و   حضور زنان شاعر و نويسنده  تأثيري چون پديد آوردن مكتب يا پديده ي نويي را  به همراه ندارد . اما با

بررسي انعكاس جايگاه زن در اجتماع ـ قبل و بعد از انقلاب‌ ـ  در سايه سار ادبيات

اگر چه بخش بزرگي از تاريخ ادبيات ايران را شاعران و نويسندگان مرد رقم زده  اند  و   حضور زنان شاعر و نويسنده  تأثيري چون پديد آوردن مكتب يا پديده ي نويي را  به همراه ندارد . اما با قاطعيت مي توان گفت : ‌زنان در هر دوره از تاريخ ايران؛  زماني وارد عمل شده اند كه معترضند و قصدي جز انعكاس صدايشان جهت اثبات حضور و توانمندی شان ندارند .  حضوری  كه  گاه  اعتراض به ارزش هاي حاكم بر جامعه بر مي گردد و گاه نشان از قدرت و توانمندی او دارد . ادبيات در واقع حنجره روان و طلايي زن ايراني است .

زن شاعر قبل از انقلاب :  فرياد خاموش حنجره! من معترضم
در دوره هاي سلطنت قاجاريه و پهلوي زنان بسياري، نام آور عرصه ادب بودند زناني كه تعدادشان فهرستي طولاني را تشكيل مي دهد . در دوران مشروطه زن ايراني، سرخورده و خشمگين از عدم دستيابي به خواسته هاي به حق خود مثل حق درس خواندن  و … وجودش  را در يوق استثمار مرد و هويتش را جداي از يك انسان و در حد بهايم مي بيند. اشعار برگرفته از احساس زنانه در اين دوران بيشتر حاوي پيام هايي چون ابراز خستگي با  آه هاي برگرفته از  دل دردمند ،‌ مفاهيمي چون هم معني بودن زنان با واژه هايي  ضعيفه و تجسم تصويري از دنيا به رنگ تاريك و  از جنس ظلم است . اين روند با تغيير سلسله قاجاريه به پهلوي و خروج زن ايراني از مرحله ي پرده نشيني از بين نرفت بلكه فقط تغييري درون مايه اي كرد . وقتی شعر زنان قبل از انقلاب را بررسی می‌کنیم، به افرادی بر می‌خوریم که در آثارشان از مسائلی مانند: چشم و دل و گیسو و عشق زمینی می‌گویند و محدودیت‌های خود را در اشعارشان منعکس می‌کنند. ممکن است بعضی از این آثار از نظر ساختار شعر،‌ قوی باشند اما از نظر محتوا در پايين ترين جايگاه قرار دارند.
در دوره بعدي زن ايراني مدرن به دلايلي چون خستگي از  نگاه عروسكي ،‌ عرياني ظاهر و  ناديده شدن در امور سترگ در نهايت شكست هاي روحي بسيار،  مرحله جديدي از اعتراض را كه بيشتر ،‌جنبه ي بيان آسيب هاي اجماعي و اعتراض به مرد سالاري نخ نما شده در فرهنگ ايراني را دارد آغاز مي كند. تا جايي که زبان شعر را به سوي تعصب گري پيش مي برد . در واقع زن شاعر دوران قبل از انقلاب به دنبال هويت از دست رفته خود و بخش اعظم احترام فراموش شده اش مي گردد اما راه را بسته می بیند و گاهي راهش را  به اشتباه مي پيمايد ..
زنان نويسنده ،‌ مدافع هویت  انسان،‌ به دنبال هويت گم گشته    
نگارش متون ادبی توسط زنان، را نيز مي توان به دو دوره‌ی  جداگانه   كه ويژگي هر دوره ، انعکاسی  از تغییرات در شرایط اجتماعی،  تاریخی زنان است ، تقسیم کرد  .
بخشي از نويسندگان زن در دوره هاي پيش از انقلاب ادامه دهنده شكل و زبان ادبيات معترضانه با تعصب هستند .زنان نویسنده‌ی ایرانی مانند مردان بر مباحث  کلی سیاسی و اجتماعی مانند عدالت و آزادی تاکید دارند.اگرچه ‌در نوشته‌هاشان به مسایل زنان نیز می‌پرداختند.
متون داستاني كه حول محور هاي ستم اجتماعی، تسلط بیگانگان و نیاز مردم به دفاع از سرزمین‌شان استوار است و مسایل خاص زنان، اینجا و آنجا به عنوان تابعی از موضوع «جدی‌تر و عالی‌تر» آرمانگرایی ملی، نمود پیدا می‌کند. در دوران قبل از انقلاب زن ايراني نويسنده ، مدافع هویت انسانی است ،‌خواهان هويتي كه در پهنه ي بازار گيتي آن زمان گم گشته است از اين رو  وارد مبارزه اي در جهت تبلیغ نظریات انقلابی مي شود ، قسمت مهم و جالب کارهای نظم و نثر آن دوره كه ارزش نقد و بررسي دارد شرح درد و نارضایتی مردم است. اما تعداد قلم هاي نويسنده بسيار كم و انگشت شمار است .
بعد از انقلاب حركت‌هاي عظيمي كه در عرصه ادبيات به خصوص ادبيات داستاني انجام شده است . این امر بر هيچ‌كس پوشيده نيست ؛ چرا كه در جهات كمي و كيفي شاهد رشد قابل توجهي در اين حوزه بوده‌ايم و خيل مستعد زنان در به وجود آوردن اين تغييرات بي تأثير نبوده اند .
….. اما انقلاب اسلامي كه تاريخ ايران را بعد از به وقوع پيوستنش به دو دوره قبل از دفاع مقدس و بعد از دفاع مقدس تقسيم كرد؛ ادبيات اين دوره را نيز يه دو دسته قبل و بعد از دفاع مقدس تقسيم مي كند .
حضور زنان در هر دو  دسته ملموس و تحسين برانگيز است . در حوزه ادبيات دفاع مقدس ،‌ معرفي زنان مجاهده ،‌ خاطره نويسي از بزرگان حماسه آفرين و اشعاري در اين مزامين است.
در دو دهه‌ اول انقلاب شاهد برپايي جلسات پرمخاطب و مفيدي در حوزه هنري در عرصه‌هاي ادبي به‌خصوص شعر بوديم. پس از انقلاب، زنان شاعر نقش خود را در ادبيات پر رنگ تر كردند. آنان در صدد خلق شعر متعالی برآمدند . در اين دوران زن شاعر ،‌ شعر را یک ضرورت اجتماعی می‌دانند، و با كسب احترام اجتماعي و حس حضور مؤثر در جريانات بعد از انقلاب، شعر مي سرايد و آنچه در ضمير ناخودآگاه خود دارد بيان مي كند.
در طي جنگ تحميلي زن شاعر هم پاي ساير مردان به دنبال جايگاه خود در ادبيات آن دوران مي خواهد هنرش را آسماني كند ؛يعني قدم در مكتب دفاع مقدس و تجليات آن بگذارد به نظر مي رسد آنها گم شده خود را يافته اند اما به دنيال ثبتش در دفتر تاريخ مي گردند .
در اين دوران كليد واژه ها ديگر ستم و آه هاي سرد يا آتشين از بي عدالتي هاي بسيار نيست بلكه عرفان، حماسه، شهید، عشق، شهادت، و ياد زنان اسوه اي  است الگوي او هستند . زن شاعر مي خواهد به واسطه كليد واژه هايي پاك و روشن خود را به بالندگي برساند و قدرت جامعه و حضور خود در اين نمايش قدرت را با مضامين جديد و واژه هايي تازه اثبات كند.
اما با يك نگاهي دقيق مي توان فهميد تعداد زنان نويسنده يا شاعر ايراني بسيار كمتر از مردا نند و رفع اين مورد مستلزم تلاش بيشتر است .البته مسير حركت باز است چرا كه زنان  با كسب هويت تازه و استقلال ، پاي به عرصه هاي ادبي و هنري گذاشتند . انقلاب دروازه حضور زنان را در میادین مختلف بخصوص ادبیات متعالی باز كرد اگر چه اين تعداد قلم به دست در برابر جمعيت بیش از هفتاد ميليون نفری ايران قابل مقايسه نيست و آثارشان براي ماندگار شدن نياز به پختگي بيشتري دارد. ده اي تجربه براي براي كساني كه هنوز سفر به عمق ادبيات را نپيموده اند كم است اما چه خوب است كه مراقب باشيم مسير حركت را اشتباه نرويم و چون حركتي چرخشي به مرحله ي قبل برنگرديم .
زن به  بركت و سواد ،  هويت و جايگاهي كه دارد مي داند كه بايد براي رسيدن به اهدافش فرهنگ سازي كند و كدام مسير براي حركت به سوي خواسته هايش يا بيان آنچه دارد و يا مشغوليات ذهني او بهتر از هنر مي تواند او را كمك كند. او از هنر شعر يا نويسندگي به عنوان  آيينه اي براي نشان دادن تصوير خود در جامعه و صداي براي بيان حقايقي خواسته هايش استفاده مي كند و در اين زمينه پيشرفت هاي كمي بسياري داشته كه تجربه به كيفيت آن خواهد افزود.
در اين عرصه زنان با هويت يافتن از انقلاب اسلامي و پر رنگ تر شدن نقش مادري و اهميت آن در ساختار جامعه پيدا كرده اند به دنبال معرفي چهره واقعي زن هستند و در اين كار بعضا موفق وارد شده اند . تلاش زنان ديگر احقاق حق از دست رفته يا گشتن به دنبال هويت گم شده نيست بلكه از بين بردن  ضعف ها و چهره های نارستی است که از زن در ادبیات ارایه شده و آثار جديد بعضا در نمايش چهره ي واقعي زن موفق بوده است و اين خود گام مؤثري در عرصه ادبيات زنان شاعر يا نويسنده ما  است.
اما آنچه امروزه احساس مي شود اين است كه ديگر ادبيات در تقسيم بندي، بخشي به عنوان واقعي ادبيات زنانه ندارد حال ادبيات كشور ما ادبيات است. زنانی که طي چند سال بر اساس كمبودها و به دنبال برخي حلقه هاي مفقوده در زندگي معترضانه ،‌ خشمانه و گاه فمنيستي نوشته اند ؛  اکنون در كنار مردان مي نويسند و تمامي وجوهات اجتماعي و سياسي را مطرح مي كنند . شمار نويسندگاني كه در خصوص مسائل زنان مي نويسند و نگاهي اعتراض آلود دارند كم تر شده است . اين دستاورد بزرگ يكي ديگر از ثمرات  هويت بخشي انقلاب به زن است كه او را در مقام انساني و در جايگاه نويسندگي در عرصه ادبيات و مقالات علمي و فرهنگي همطراز با مردان مي كند.
آثار تأليفي اين دوره از تاريخ ايران بيشتر ترجمه كتاب ،‌ دانشنامه ها و پايان نامه هاي معتبر ،‌ تحقيق و ارائه نتايج آن در علوم مختلف ،‌. البته مقالات علمي زنان در عرصه ها و مجلات علمي و سخنان پخته آنها در تبيين مسائل فرهنگي و اجتماعي چنان كيفيت و كميت قابل ملاحظه اي داشته است كه تحسين برانگيز مي باشد . اما رمان هاي خانوادگي و اجتماعي قالبي از نوشتار است كه در اين زمينه بهتر است دقت عمل بيشتري بر روي كتاب هاي چاپ شده داشته باشيم .

منیره غلامی توکلی – نویسنده و گزارشگر طنین یاس

برچسب ها :

ناموجود
ارسال نظر شما
مجموع نظرات : 0 در انتظار بررسی : 0 انتشار یافته : 0
  • نظرات ارسال شده توسط شما، پس از تایید توسط مدیران سایت منتشر خواهد شد.
  • نظراتی که حاوی تهمت یا افترا باشد منتشر نخواهد شد.
  • نظراتی که به غیر از زبان فارسی یا غیر مرتبط با خبر باشد منتشر نخواهد شد.

https://www.zorganicsinstitute.edu/profile/slot-online-terbaik-dan-terpercaya/profile

https://www.visitlewisfarms.com/profile/slot-online-terbaik-dan-terpercaya/profile

https://www.barescatapas.co.uk/profile/slot-online-terbaik-dan-terpercaya/profile

https://www.indianmehfil.co.uk/profile/slot-online-terbaik-dan-terpercaya/profile

https://www.philcoulter.com/profile/slot-online-terbaik-dan-terpercaya/profile

https://www.cambute05drsalazar.com/profile/slot-online-terbaik-dan-terpercaya/profile

https://www.chefsgallery.com.au/profile/slot-online-terbaik-dan-terpercaya/profile

https://www.youth-impact.org/profile/slot-online-terbaik-dan-terpercaya/profile

https://www.chiptunning.com.br/profile/slot-online-terbaik-dan-terpercaya/profile

https://www.rsg.gg/profile/daftar-slot-terbaik-dan-terpercaya/profile

https://www.visitlewisfarms.com/profile/daftar-slot-terbaik-dan-terpercaya/profile

https://www.bcsda.org.au/profile/slot-terbaik-dan-terpercaya/profile

https://www.weadartists.org/profile/slot-terbaik-dan-terpercaya/profile

https://www.chefsgallery.com.au/profile/slot-terbaik-dan-terpercaya/profile

https://www.onephisigmasigma.org/profile/slot-terbaik-dan-terpercaya/profile

https://www.zorganicsinstitute.edu/profile/situs-judi-slot-terbaik-dan-terpercaya/profile

https://www.youth-impact.org/profile/situs-judi-slot-terbaik-dan-terpercaya/profile

https://www.philcoulter.com/profile/situs-judi-slot-terbaik-dan-terpercaya/profile

https://www.m3creative.net/profile/situs-judi-slot-terbaik-dan-terpercaya/profile

https://www.dogwoodarts.com/profile/situs-judi-slot-terbaik-dan-terpercaya/profile

https://www.thinkrci.com/profile/situs-judi-slot-terbaik-dan-terpercaya-no-1/profile

https://www.shaveparlor.net/profile/situs-judi-slot-terbaik-dan-terpercaya-no-1/profile

https://www.ketoshow.org/profile/situs-judi-slot-terbaik-dan-terpercaya-no-1/profile

https://www.cambute05drsalazar.com/profile/situs-judi-slot-terbaik-dan-terpercaya-no-1/profile

https://www.osmemorialistas.com.br/profile/situs-judi-slot-terbaik-dan-terpercaya-no-1/profile

https://www.trimurcia.org/profile/situs-judi-slot-terbaik-dan-terpercaya-no-1/profile

https://www.neetsarthi.com/profile/situs-judi-slot-terbaik-dan-terpercaya-no-1/profile

https://www.neetsarthi.com/forum/general-discussions/15-daftar-situs-judi-slot-terbaik-dan-terpercaya-no-1-2022

https://kosminenaani.com/foorumi/profile/situs-judi-slot-terbaik-dan-terpercaya-2022/

https://jabiru.net.au/service/technical-forum/profile/daftar-situs-judi-slot-terbaik-dan-terpercaya-2022/

https://www.zorganicsinstitute.edu/profile/situs-slot-gacor-hari-ini-2022/profile

https://www.visitlewisfarms.com/profile/situs-slot-gacor-hari-ini-2022/profile

https://www.barescatapas.co.uk/profile/situs-slot-gacor-hari-ini-2022/profile

https://www.indianmehfil.co.uk/profile/situs-slot-gacor-hari-ini-2022/profile

https://www.philcoulter.com/profile/situs-slot-gacor-hari-ini-2022/profile

https://www.cambute05drsalazar.com/profile/situs-slot-gacor-hari-ini-2022/profile

https://www.chefsgallery.com.au/profile/situs-slot-gacor-hari-ini-2022/profile

https://www.youth-impact.org/profile/situs-slot-gacor-hari-ini-2022/profile

https://www.chiptunning.com.br/profile/situs-slot-gacor-hari-ini-2022/profile

https://www.lanube.21.edu.ar/profile/situs-slot-gacor-hari-ini-2022/profile

https://www.roboteria.com.br/profile/situs-slot-gacor-hari-ini-2022/profile

https://www.barbaramoorefineart.com/profile/situs-slot-gacor-hari-ini-2022/profile

https://www.camaraelisiario.sp.gov.br/profile/situs-slot-gacor-hari-ini-2022/profile

https://www.braspen.org/profile/situs-judi-slot-gacor-terbaik-dan-terpercaya/profile

https://www.swensoncenter.org/profile/situs-judi-slot-gacor-terbaik-dan-terpercaya/profile

https://www.coolblueadventures.com/profile/situs-judi-slot-gacor-terbaik-dan-terpercaya/profile

https://www.barbaramoorefineart.com/profile/situs-judi-slot-gacor-terbaik-dan-terpercaya/profile

https://www.carbrookcentre.qld.edu.au/profile/daftar-situs-judi-slot-gacor/profile

https://www.indianmehfil.co.uk/profile/daftar-situs-judi-slot-gacor-terbaik-dan-terpercaya/profile

https://www.raceofchampions.com/profile/situs-judi-slot-gacor-terbaik-dan-terpercaya/profile

https://www.philcoulter.com/profile/situs-judi-slot-gacor-terbaik-dan-terpercaya/profile

https://www.lupinewoods.co.uk/forum/general-discussions/18-kumpulan-daftar-situs-judi-slot-terbaik-dan-terpercaya-no-1-2022-paling-gacor

https://gitare.info/community/profile/slot-gacor/

https://mijnfitnessaanpak.nl/forum/profiel/slot-gacor/

https://gestelligence.com/community/profile/situs-judi-slot-gacor-terbaik-dan-terpercaya/

https://grailoftheserpent-forum.com/community/profile/situs-judi-slot-gacor-terbaik-dan-terpercaya/

https://holidaycardexchange.com/community/profile/situs-judi-slot-gacor-terbaik-dan-terpercaya/?swcfpc=1

https://horizondrifters.com/community/profile/situs-judi-slot-gacor-terbaik-dan-terpercaya/

https://humanresourcesupermarket.com/community/profile/situs-judi-slot-gacor-terbaik-dan-terpercaya/

http://www.homesteadhow.com/community/profile/situs-judi-slot-gacor-terbaik-dan-terpercaya/

https://instant-modz.com/community/profile/situs-judi-slot-gacor-terbaik-dan-terpercaya/

https://isildo.com/community/profile/situs-judi-slot-gacor-terbaik-dan-terpercaya/

https://journeytoshaolintemple.com/community/profile/situs-judi-slot-gacor-terbaik-dan-terpercaya/

https://www.mallareddyuniversity.ac.in/profile/slot-gacor-terbaru-2022/profile

https://www.swensoncenter.org/profile/slot-gacor-terbaru-2022/profile

https://www.napoleon200.org/profile/slot-gacor-2022/profile

https://www.mallareddyuniversity.ac.in/profile/situs-slot-gacor-hari-ini-2022/profile

https://www.swensoncenter.org/profile/slot-gacor-hari-ini-2022/profile

https://www.napoleon200.org/profile/slot-gacor-hari-ini-2022/profile

https://www.mallareddyuniversity.ac.in/profile/situs-slot-gacor-gampang-menang-2022/profile

https://www.swensoncenter.org/profile/slot-gacor-gampang-menang-2022/profile

https://www.napoleon200.org/profile/slot-gacor-gampang-menang-2022/profile

https://www.evchc.org/profile/slot-gacor-terpercaya-2022/profile

https://www.carbrookcentre.qld.edu.au/profile/slot-gacor-2022-terbaru/profile

https://www.philcoulter.com/profile/slot-gacor-2022-terbaru/profile

https://www.mallareddyuniversity.ac.in/profile/situs-judi-slot-terbaik-dan-terpercaya/profile

https://www.napoleon200.org/profile/situs-judi-slot-terbaik-dan-terpercaya/profile

https://www.burdphysicaltherapy.com/profile/slot-gacor-2022/profile